پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
مرتب سازی بر اساس
 

اجاره دائمی زمینی که وقف درختکاری شده جهت ساختمان اداره [مصرف موقوفات ]

پرسش : اداره ای قصد دارد زمینى را خریدارى کرده و در آن، ساختمانى بنا کند. حال جهت توسعه ساختمان، اصرار بر ضمیمه کردن یا اجاره دائمى قطعه زمین مجاور که موقوفه است، دارد. و حتّى خرید زمین اصلى را منوط به این ضمیمه نموده است. حال آن که در وقفنامه، واقف زمین آن را وقف کاشتن درخت کرده تا از ثمراتش مخارج مسجد و خیرات آن مرحوم فراهم آید. لطفاً نظر مبارک را مرقوم فرمایید.
پاسخ : در صورتى که تصریح شده باشد که باید در آن زمین درخت کاشته شود، باید به این شرط عمل کرد مگر این که زمین در جایى قرار بگیرد که عملاً امکان غرس درخت نباشد و فایده قابل ملاحظه اى از این راه عاید نشود، در این صورت مى توان آن را اجاره داد.

روش جبران ضرر وارد شده به موقوفه [مصرف موقوفات ]

پرسش : وظایف کسی که موجب ایجاد ضرر و یا اتلاف موقوفه شده چیست؟ آیا کسب رضایت متولی موقوفه کافی است؟
پاسخ : کسب رضایت متولی موقوفه کافی نیست بلکه باید در صورت امکان موقوفه را به حال سابق برگرداند و اگر این کار ممکن نبود باید عوض آن را تحویل متولی دهد تا مطابق موقوفه قبلی وقف نماید و در هر صورت باید اجاره بهای این مدت را نیز باید بپردازد.

محل مصرف درآمد موقوفه [مصرف موقوفات ]

پرسش : در آمد موقوفه ها در چه راهى باید مصرف شود و تغییر مصرف آن در چه صورتى جایز است؟
پاسخ : طبق اصل مسلّم و روایت معروف «الوقوف على حسب ما یوقفها اهلها» باید درآمد موقوفه را طبق همان چیزى که در وقف نامه تصریح شده به کار گیرند، مگر آن که در یک یا چند بند قابل عمل نباشد مثلا ظرف مسى در عصر و زمان ما تبدیل به ظروف دیگر مى شود.

مصرف باقی مانده موقوفه درغیر مورد وقف [مصرف موقوفات ]

پرسش : چند قطعه زمين وقف‏ شده تا اجاره آن را هر ساله دهه اوّل محرّم‏ در مسجد اطعام دهند؛ گاهی اوقات مقدارى از اجاره‏ فوق‏ الذكر باقى می ماند، نظر به اينكه مسجد، قديمى است و نياز مبرم به تعميرات اساسى دارد آيا هيئت امناء مسجد مى‏ توانند باقیمانده اجاره‏ را صرف تعميرات مسجد نمايند؟
پاسخ : بايد صرف اطعام گردد. اگر در اين موقع ميسّر نيست، در مواقع ديگر اين كار انجام شود.

استفاده از موقوفه خاص در محل دیگر [مصرف موقوفات ]

پرسش : آیا می توان از مالی که برای جایی وقف شده در محل دیگر استفاده کرد؟
پاسخ : فرشى را كه براى حسينيّه وقف كرده‏اند نمى‏توان براى نماز به مسجد ببرند و اگر ندانند آن فرش مخصوص حسينيّه است يا نه، باز بردن آن به جاى ديگر صحيح نيست، همچنين ساير اموال وقف، حتّى مهر نماز مسجدى را به مسجد ديگرى نمى‏توان برد.

اجاره 99 ساله ملک وقفی [مصرف موقوفات ]

پرسش : زمینی وقفی است که مورد وقف آن مربوط به سالهای قدیم بوده چندین سال بیش به اجاره ۹۹ ساله خانه بهداشت درآمده اخیرا با اجازه مسوولین بهداشت قسمتی از آن جزو ساختمان گلزار شهدا و قسمتی جزو محوطه بیرون کوچه در آمده لطفا احکام آن را بیان فرمایید؟
پاسخ : زمین وقفی را نمی توان از صورت خودش خارج کرد بعلاوه اجاره 99 ساله نیز باطل است مگر اینکه مقید باشد که هر سه سال مال الاجاره را طبق قیمت جدید بپردازد.

رعایت مصلحت موقوفه در تمدید اجاره [مصرف موقوفات ]

پرسش : آیا اداره اوقاف شهرستان مى تواند از تمدید اجاره نامه ملک موقوفه خاص، که سالهاست در اجاره این جانب است و ممرّ درآمدم مى باشد، بدون رضایت این جانب خوددارى نماید؟
پاسخ : تمدید اجاره موقوفه منوط به مصلحت موقوفه است.

مطالبه اجاره توسط موقوف علیهمی که امکان استفاده از وقف ندارند [مصرف موقوفات ]

پرسش : اگر خانه ای را بر اولادش یا بر اولاد محتاجش وقف نماید اگر بعضی از موقوف علیهم ساکن شوند و بعضی دیگر ساکن نشوند آیا افرادی که ساکن نیستند می توانند اجاره حصه اش را مطالبه کنند ؟
پاسخ : اشکالی ندارد.

تخصیص بعضی از منافع در وقف [مصرف موقوفات ]

پرسش : آیا تخصیص به بعض منافع در وقف جایز است؟
پاسخ : مانعی ندارد.

اطلاع از وقفی بودن زمینی که سالها در آن زراعت کرده [مصرف موقوفات ]

پرسش : شخصی زمینی درمدت شصت سال کشت می کرده و هیچ گونه اطلاعی از موقوفه بودن زمین رانداشت، الآن سند دال برموقوفه بودن زمین کشف شده است : الف : وظیفه زارع نسبت به پرداخت موقوفه سنوات گذشته چیست؟ ب : اگر پرداخت تمام موقوفه سنوات گذشته عسر و حرج داشته باشد وظیفه زارع چیست؟ ج : اگر در سنوات گذشته بعضی سالها زمین کشت نمی شده است وظیفه چیست؟ د : در زمین تعدادی درختان گردو گشت شده است نحوه محاسبه موقوفه و درختان که خشک شده و از چوب آن استفاده شده تکلیف چیست؟
پاسخ : الف : باید حق موقوفه را بپردازد و اگر کسی آن زمین را در اختیار او قرار داده و سخنی از موقوفه بودن آن نزده او باید پرداخت کند. ب: در صورت عسر و حرج داشتن پرداخت حق موقوفه همه این سال ها تدریجا به مقدار توان پرداخت کنند. ج : در صورت عدم کشت در بعضی از سال ها اگر قابل کشت بوده و او کشت نکرده باید اجاره زمین را پرداخت کند. د: درختان کاشته شده در موقوفه آنها نیز وقف بوده اند چوب متعلق به وقف است و اگر شخص متصرف آن را کاشته تعلق به او دارد ولی اجاره زمین را باید پرداخت کند.

شک در وقف یا نذر بودن ملک [مصرف موقوفات ]

پرسش : ملکی معلوم نیست که آیا وقف شده یا نذر، آیا حکم نذر پیدا میکند یا وقف ؟
پاسخ : با حفظ اصل ملک از منافع آن در مصارف مشترک وقف و نذر استفاده کنند.

اختیارات ولی فقیه هنگام تعارض رعایت مصلحت وقف با مصالح عام مسلمین [مصرف موقوفات ]

پرسش : آیا در اختیارات ولی فقیه تفاوتی میان وقف با سایر موضوعات اجتماعی و احکام حکومتی وجود دارد؟اگر رعایت غبطه موقوفات عام و تامین مصلحت با مصالح مسلمین نیازهای عمومی یا اواویت های حکومتی در تزاحم قرار داشته باشد رعایت کدام یک مقدم است؟
پاسخ : موارد مختلف است.

ساخت ساختمان بر روی زمین وقفی بدون اذن متولی [مصرف موقوفات ]

پرسش : بر روی زمین وقف اولادی بدون کسب اجازه متولی و اوقاف ساختمانی بنا شده است ساختمان متعلق به چه کسی است؟ حق بقا دارد یا نه؟
پاسخ : ساختمان متعلق به کسی است که آن را ساخته ولی باید مال الاجاره زمین را پرداخت کند و متولی اگر لازم بداند می تواند ساختمان را تخریب کند.

گرفتن پذیره از مستأجرین املاک وقفی [مصرف موقوفات ]

پرسش : آیا پذیره بر روی ملک وقفی مبنای شرعی دارد؟ و آیا پذیره های مازاد از قیمت کل ملک بر اساس قیمت روز و تورم سالیانه مبنای شرعی دارد؟
پاسخ : منظور از پذیره در وقف این است که اداره اوقاف می داند مستأجرین مال الاجاره های سنگین روز را نمی پردازند لذا مبلغی را به عنوان پذیره که شرط ضمن العقد است می گیرد و اجاره را تخفیف می دهد ولی سزاوار است که اداره اوقاف که متولی وقف است عدالت را رعایت نماید و حکم وقف این است که مال الاجاره به قیمت روز اخذ شود.

هدیه دادن از نذورات داخل ضریح امامزاده [مصرف موقوفات ]

پرسش : اداره اوقاف برای غبار روئی یکی از امام زادگان در یکی از شهرها از افرادی دعوت کردند از جمله این افراد دعوت شده یک روحانی است زمانی که غبار روئی تمام شده مبلغ 50 هزار تومان از مبالغی که مردم در ضریح امام زاده ریخته بودند به ایشان داده اند این روحانی میگویند آیا این هزینه پرداختی برای او جایز است که استفاده کند؟
پاسخ : هر گاه این شخص متحمل زحمتی برای این کار شده به مقدار زحمت می تواند استفاده کند و الا باید مبالغ اهدایی خرج همان امامزاده شود.

نحوه مصرف مال الاجاره موقوفه بلااستفاده [مصرف موقوفات ]

پرسش : واقفی 2ساعت آب را جهت تولیت حمام وقف می کند نظر به اینکه در قدیم روستا دارای حمام عمومی بوده است و آب حمام که برای شستشو مورد استفاده می گرفته به همراه یک قطعه زمین وقف نموده است و هر کسی که تولیت حمام را بر عهده می گرفته است برای امورات زندگی از آن استفاده می کرده است حال چند سالی است که حمام بلا استفاده قرار گرفته است و هر کسی در منزل خود حمام دارد این آب و زمین به پسر واقف بصورت اجاره داده شده است حال وجوهات که از اجاره جمع شده است کجا مصرف شود ؟ و با توجه به اعتراض دیگر افراد خانوادهِ واقف مبنی بر واگذاری وقف به شخص دیگری این موضوع چگونه بایستی حل گردد ؟
پاسخ : اجاره دریافت شده باید خرج ساختن حمام برای افراد بی بضاعت و یا پرداخت آب بهای حمام آنها شود و در صورت اختلاف با اجاره کننده گان باید به کسی اجاره داده شود که به نفع موقوفه باشد.

پرداخت اجاره موقوفه در صورت تصرف غیر مورد وقف [مصرف موقوفات ]

پرسش : خانه اي چون در آنجا هميشه روضه بوده را وقف نمودند تا تبديل به حسينيه شود در آن خانه تعدادي لوازم خانگي جهت ازدواج شخصي در انباري آنجا امانت گذاشته شده تعداد محدودي مرغ و خروس نيز در باغچه همان خانه متعلق به اقارب امانت گذاشته شده شخصي نيز در آنجا سكني دارد و واقفين گفته اند تا پايان حيات در همان حسينيه باشد شخصي نيز در باغچه حنا كاشته و از برگ هاي آن بهره مند مي شود سؤال اينكه از روز قبض موقوفه ايا صاحب اثاثيه (جهيزيه)، صاحب حنا و صاحب حيوان خانگي بايد اجاره دهند؟
پاسخ : باید به نسبتی که تصرف کرده اند اجاره موقوفه را پرداخت کنند.

مصرف موقوفه روضه خوانی برای تبلیغ و پذیرایی عزاداران [مصرف موقوفات ]

پرسش : در محلی موقوفه ای با نيت 5 دانگ خاص و يگ دانگ عام پس از كسر هزينه ها و مخارج نگهداري هر آنچه بماند جهت مصرف روضه خواني اهل بيت و ساير ائمه ميباشد حال آيا مقداری که برای مصرف روضه خواني است را مي تواند بابت هزينه هاي تبليغات روضه و سخنران و مداحي و پذيرايي شامل قند و چايي و شربت و غذا به عزاداران و هر آنچه كه عرف تاييد ميكند جهت روضه خواني هزينه نمود ؟
پاسخ : مي توان در تمام اين امور مربوط به روضه خرج نمايد.

استفاده واقف از موقوفه خاص [مصرف موقوفات ]

پرسش : آیا انسان از كتابي كه وقف اولاد يا همسر كرده مي تواند خودش از آن كتاب استفاده كند؟
پاسخ : با اجازه کسانی که برای آنها وقف کرده اشکالی ندارد.

گرفتن حق کسب و پیشه توسط مستأجر موقوفه [مصرف موقوفات ]

پرسش : آیا وجود حق کسب پیشه یا همان سرقفلی(سابقه استیجاری) شرعاً تاثیری در تعیین میزان اجاره بها موقوفه دارد؟
پاسخ : حق کسب و پیشه ارتباطی با سرقفلی ندارد و گرفتن حق کسب و پیشه تاثیری در میزان اجاره بها ندارد و باید اجاره به قیمت روز اخذ شده و طبق شرایط وقف نامه هزینه شود.

عبور دادن لوله آب از زمین وقفی [مصرف موقوفات ]

پرسش : زمین مزروعی وقفی است، مالکین مجاورقصدآبرسانی به اراضی خود از طریق لوله کشی را دارند و این امر مستلزم عبور لوله از داخل زمین وقفی است با توجه به عبورلوله ازعمق 2 متری زمین وعدم بروز مشکل برای زمین وقفی از لحاظ شرعی چه حکمی دارد؟
پاسخ : اگر مال الاجاره آن را پرداخت کنند مانعی ندارد.

نحوه جبران تصرف در موقوفه بدون اجازه متولی [مصرف موقوفات ]

پرسش : فردی بدون اجازه متولی در موقوفه تصرف می کند حکم چنین عملی چیست و در صورت ضمان، متصرف چه میزان خسارت و به چه کسی باید بپردازد؟
پاسخ : باید خسارت (که طبق نظر کارشناس تعیین می شود) را به متولی بپردازد و متولی آن را برای تعمیر موقوفه (در صورت نیاز) صرف کند و اگر نیاز ندارد در راه اهداف موقوفه مصرف نماید.

بهترین نحوه تعیین مصرف برای وقف کردن [مصرف موقوفات ]

پرسش : میخواهم زمین کشاورزی را وقف کنم اما نمیدانم برای چه کسی بهتراست وقف کنم؟
پاسخ : وقف عام کنید که شامل مخارج حوزه های علمیه و نیازمندان شود.

واگذاری چاه موقوفه به شهرداری به علت عدم نیاز مردم به آن [مصرف موقوفات ]

پرسش : در حدود 260 سال قبل شخصی نذر حضرت اباالفضل العبّاس (علیه السلام)کرده است که در صورت بچه دار شدن، چاه آبی را حفر کرده برای استفاده در اختیار عموم قرار دهد که همین طور هم می شود و مردم سالها از آب این چاه استفاده کرده اند، با توجه به لوله کشی شدن آب خانه ها و (کاهش یا) عدم نیاز مردم به چاه مذکور، آن را در اختیار شهرداری قرارداده اند تا آب مورد نیاز برای آبیاری درختان و مانند آن را از این چاه تأمین نماید، آیا می توان بابت آب این چاه از شهرداری وجهی دریافت کرد تا با آن صندوق قرض الحسنه ای به نام حضرت اباالفضل (علیه السلام) راه اندازی کنیم یا اینکه نوعی وقف عام محسوب شده و باید رایگان داده شود؟
پاسخ : با توجه به این که برای استفاده شهرداری وقف نشده است باید معادل پول آن را گرفته و به نیازمندان محل برای پرداخت آب بهاء بدهند.

ساخت حسینیه در زمین وقفی بر خلاف نظر واقف [مصرف موقوفات ]

پرسش : شخصی زمینی را داده تا یک مجتمع فرهنگی در آن بسازند ولی متصدی ساختن این بنا باجمع پول حسینیه ساخته چون بعضی ازخیرین برای حسینیه پول دا ده اند ولی واقف زمین میگوید من راضی نیستم حسینیه باشد، تکلیف چیست؟
پاسخ : باید نظر واقف زمین تامین شود.

اطلاع از وقفی بودن بخشی از آب روستا [مصرف موقوفات ]

پرسش : حدود 70 سال پیش شخصی در روستای ماشروع به خرید آب بااراضی میکند.که در مجموع 50 ساعت آب میشود و این آبها واراضی بین وارث او تقسیم میشود حال ازطرف اداره اوقاف اعلام شده یک ساعت آب وقف بوده که توسط مالک اصلی 52 ساعت آب درزمانهای قدیم خریداری شده وهم اکنون مشخص نیست تکلیف ما ازنظرشرعی چیست؟
پاسخ : در صورتی که مشخص نیست ان یک ساعت کدام بوده از همه به میزان مساوی کسر می شود و باید هزینه این سالها که استفاده کرده اند به موقوفه برگردانند

تقسیم موقوفه برای اولاد ذکور بین آنها [مصرف موقوفات ]

پرسش : اگر قطعه زمینی وقف براولاد ذکور باشد ودروقف نامه نوشته شد باشد این وقف نامه برای اولاد ذکور، نسلی پس ازنسل دودمانی پس ازدودمان و درصورت انقراض نسل و دودمان به اباعبدالله برمیگرد، آیا این قطعه زمین بین دو برادر تقسیم می گردد و یکی از این دو برادر فرزند ذکوری نداشته باشد سهم آن به برادر دیگر برمیگردد یا نه؟
پاسخ : تقسیم زمین جایز نیست و باید به همان صورت باقی بماند و درآمد آن را مطابق وقف مصرف نمایند.

فروختن زمین موقوفه زینبیه برای نوسازی آن [مصرف موقوفات ]

پرسش : من يک ساختمان و برادرم يک قطعه زمين وقف زينبيه نموديم حال آیا می توانیم زمين بفروشيم و صرف نوسازى ساختمان کنيم؟
پاسخ : اگر زمین وقف برای ساخت یا گسترش بنای زینبیه شده است باید به همان منظور مصرف شود و در غیر اینصورت نیز اگر دارای عوائد و درآمد است باید زمین را به حال خود بگذارند و عوائد آن را صرف بازسازی کنند.
تعداد صفحات : 4