پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی

صفحه کاربران ویژه - خروج
مرتب سازی بر اساس
 

مؤونه محسوب نشدن دخانیات تهیه‌شده

پرسش : آیا آنچه صرف خرید انواع دخانیات می‌گردد جزو مؤونه حساب می‌گردد؟
پاسخ : جزو مؤونه حساب نمی‌شود.

خمس مبلغ پرداختی بیمه بیکاری

پرسش : آیا به بیمه بیکاری خمس تعلق می‌گیرد؟
پاسخ : هرگاه درآمد آن اضافه بیاید خمس دارد.

خمس درختی که برای استفاده از چوبش پرورش می‌یابد

پرسش : درختانی را که برای استفاده از چوبشان پرورش می‌دهند خمس دارد؟
پاسخ : درختانى را كه براى استفاده از چوبشان پرورش می‌دهند وقتى موقع فروش چوب آن‌ها رسيد بايد خمس آن را بدهند، هرچند نخواهند آن‌ها را بفروشند، ولى اگر موقع فروش آن‌ها نرسيده خمس ندارد هرچند سال‌ها بگذرد.

خمس خسارت اقتصادی

پرسش : فردی به من خسارتی اقتصادی وارد نموده است و پولی بابت آن خسارت ، به من پرداخت نموده است ( با حکم دادگاه یا مصالحه ای یا تبرعا )اگر این پول تا سر سال خمسی خرج نشود ، خمس دارد ؟
پاسخ : اگر خسارت مربوط به مؤونه بوده خمس نداردواگر مربوط به سرمایه بوده خمس دارد.

خمس مبلغ واریزی ثبت‌نام خودرو

پرسش : پولی که جهت ثبت‌نام خودرو واریزشده است چنانچه سال خمسی فرارسیده و هنوز ماشین را تحویل نداده‌اند خمس دارد؟
پاسخ : اگر به‌عنوان پیش‌خرید به‌حساب ریخته شود و برای استفاده شخصی (نه کسب درآمد) ثبت‌نام نموده‌اید و به آن نیاز دارید، مبلغ واریزشده مشمول خمس نیست. ولى چنانچه به‌صورت ودیعه باشد خمس دارد.

خمس سرمایه بازسازی‌شده

پرسش : اگر شخصی خمس چاه کشاورزی را داده باشد ولی به خاطر خشک شدن چاه، در همان مکان چاه مجددی حفر نماید و از آن استفاده کند باید خمس چاه جدید را بپردازد؟
پاسخ : در فرض سؤال خمس دارد.

خمس مازاد درآمدهاى مختلف

پرسش : در چه صورتی به درآمدهای انسان خمس تعلق می‌گیرد؟
پاسخ : هرگاه انسان از طريق زراعت يا صنعت يا تجارت يا از طريق كارگرى و كارمندى در مؤسسات مختلف درآمدى به دست آورد، چنانچه از مخارج سال او و همسر و فرزندان و ساير كسانى كه نفقه آن‌ها را می‌دهد زياد آيد، بايد خمس (یک‌پنجم یا بیست درصد) آن را بپردازد.

عدم فرق ميان کسب‌ها و درآمدها در تعلق خمس

پرسش : آیا در تعلق خمس به درآمدهای فرد، بین کسب‌ها و درآمدها فرقی وجود ندارد؟
پاسخ : هیچ‌گونه تفاوتى میان کسب‌ها و درآمدهاى کسب نیست، ولى اگر انسان چیزى را به‌عنوان وام از دیگرى بگیرد خمس ندارد، همچنین اموالی که به‌عنوان ارث به او می‌رسد مشمول خمس نیست، مگر این‌که بداند شخص میت خمس آن را نداده، یا به خاطر سایر اموالش بدهکار خمس است؛ و اگر مال ارث ترقّی قیمت پیدا کند و سال خمسی بر آن بگذرد مقدار تفاوت آن خمس دارد.

خرید زمین به‌قصد افزایش قیمت

پرسش : چنانچه شخصى زمينى را بخرد تا در صورت افزایش قیمت آن را بفروشد خمس دارد؟
پاسخ : خمس دارد، چون این‌یک نوع سرمایه‌گذاری است.

خمس سرقفلی

پرسش : آیا سرقفلی خمس دارد؟
پاسخ : سرقفلی نوعی سرمایه‌گذاری است و درصورتی‌که توان داشته باشد باید خمس را بپردازد.

سال خمسی واحد براى کسى که در چند رشته کسب‌وکار دارد

پرسش : چنانچه شخصی کسب‌وکار متعدد داشته باشد باید برای هر درآمد شغلی، سال خمسی جداگانه قرار دهد؟
پاسخ : كسى كه داراى چند رشته کسب‌وکار است، مثلاً هم زراعت دارد و هم صنعت و هم درآمد كارگرى، بايد منافع همه را در آخر سال يكجا حساب كند، چنانچه چيزى زائد بر مخارج داشت خمس آن را بدهد.

خمس حقوق ماهی که با تأخیر واریزشده

پرسش : اگر سال خمسى كسى اوّل ماه باشد و دولت حقوق آن ماه را در روز اوّل واريز نكند، بلكه در روزهاى بعد (دوم يا سوم ماه) واريز نمايد. آيا خمس حقوق ماه مذكور را هم بايد حساب كند؟
پاسخ : جزء درآمد سال بعد محسوب می‌شود.

خمس حق آب زمین کشاورزی

پرسش : در برخی از مناطق که به خاطر جیره‌بندی، آب چاه کشاورزی خریداری می‌شود خریدار خمس آن را چگونه حساب کند؟
پاسخ : درهرحال این جزو سرمایه است و خمس آن باید طبق قیمت روز محاسبه شود.

خمس حیوانات اهلی

پرسش : آیا حیوانات اهلى چون گاو و گوسفند خمس دارند؟
پاسخ : چنانچه از شیر و پشم آن‌ها و مانند آن براى مصارف شخصى استفاده می‌کنند خمس ندارد اگر تنها براى کود زراعت و خرد کردن خرمن است حکم سرمایه و ابزار کار دارد و همچنین اگر از آن‌ها به‌عنوان بهره‌برداری کسبى استفاده می‌کنند.

تعلق خمس به حق‌الزحمه مؤلفین و محققین

پرسش : حق‌الزحمه‌ای كه مبلّغ، مؤلّف يا محقق دريافت می‌کند، چنانچه در پايان سال خمسی‌اش اضافه بماند، خمس دارد؟
پاسخ : آرى خمس دارد.

خمس حقوقی که زن در اختیار شوهر قرار می‌دهد

پرسش : زنى كه همه حقوق خود، يا مقدارى از آن را، براى خرج زندگى در اختيار شوهرش قرار می‌دهد، آيا بايد خمس همه حقوق را بدهد يا خمس باقيمانده را؟
پاسخ : آنچه را در پايان سال خمسی‌اش اضافه می‌ماند بايد تخميس كند.

خمس سرمایه مضاربه برای عامل

پرسش : شخصی مبلغی پول از کسی گرفته تا برای او کاری انجام دهد و سال خمسی او فرارسیده درحالی‌که مقداری از پول‌ها باقی‌مانده و هنوز در مقابل آن کارنکرده است. آیا به این پول خمس تعلق می‌گیرد؟
پاسخ : خمس ندارد.

خمس افزايش قيمت غير مال‌التجاره

پرسش : اگر غیر مال‌التجاره‌ی که خمس آن پرداخت‌شده ‌یا خمس ندارد، افزایش قیمت داشته باشد باید خمس آن پرداخت شود؟
پاسخ : هرگاه غير مال ‏التّجاره مالى دارد كه خمس آن را داده يا اصلاً خمس ندارد (مانند ارث) چنانچه قيمتش بالا رود، اگر آن را بفروشد بايد خمس اضافه قيمت را بدهد، همچنين اگر گوسفندى را كه خمسش داده چاق شود بايد خمس آنچه زياد شده بعد از فروش بدهد.

تعلق خمس به ارزش‌افزوده

پرسش : زمينى با پول تخميس شده خریداری‌شده و اکنون قيمت آن افزایش پیداکرده است. با توجّه به ارزش پول در آن زمان و كاهش ارزش ريالى قيمت اولیه در حال حاضر، چنانچه بخواهيم زمين را بفروشيم به‌اضافه ارزش زمين خمس تعلّق می‌گیرد؟
پاسخ : آرى ارزش‌افزوده زمين خمس دارد.

تعلق خمس به پول حاصل از بازخرید خدمت

پرسش : آيا به پول بازخريد خدمت خمس تعلق می‌گیرد؟
پاسخ : چنانچه چيزى از آن در پايان سال خمسى اضافه بماند خمس دارد.

خمس پولى که صرف خريد وسايل حرام می‌شود

پرسش : آیا به پولی که صرف خریدن وسایل حرام می‌شود خمس تعلّق می‌گیرد؟
پاسخ : پولى را كه خرج خريدن وسايل حرام می‌کند (مانند انگشتر طلا براى مرد و وسايل لهو و لعب) خمس دارد.

خمس افزایش قیمت به سبب تورّم

پرسش : سؤال چنانچه حجم سرمایه ثابت باشد ولی قیمت آن براثر تورّم افزایش پیدا کند مثلاً موجودی یک زرگر ده کیلو طلا بوده و به همین مقدار مانده است ولی قیمت طلا افزوده‌شده است آیا به قیمت افزوده‌شده خمس تعلق می‌گیرد؟
پاسخ : با توجه به آنچه نوشته‌اید، خمس دارد و ارزش‌افزوده در عرف نوعی منفعت محسوب می‌شود و اين نوع افزايش قيمت در مباحث فقهی به‌عنوان زيادة سوقية معروف است؛ بنابراین با توجه به این‌که نوسانات محدود و کوتاه مدّت در عرف بازار هنوز به رسمیت شناخته‌نشده است و تنها در محافل علمى موردبحث است ربح در اینجا صدق می‌کند، توضیح این‌که در بعضى از جوامع کنونى کمترین تغییر در تورّم، در محاسبات بدهی‌ها و مطالبات در عرف بازار لحاظ می‌شود، مثلاً بانک‌های این کشورها هرسال، هنگامی‌که بهره سپرده‌ها را می‌دهند در کنار بهره، تفاوت تورّم را هم می‌پردازند، یعنى در عرف بازار آن‌ها، محاسبه تورّم به‌عنوان یک اصل اقتصادی شناخته‌شده است در این کشورها می‌توان تورّم را در همه دادوستدها ملحوظ داشت ولى در عرف کشورهاى دیگر این مسئله فقط در محافل علمى مطرح است و می‌دانیم مسائل فقهى بر محور موضوعات عرفى دور می‌زند، نه موضوعات خاص محافل علمى.

عدم تعلق خمس به ماهی و سایر حیوانات دریایی

پرسش : آیا به ماهی و سایر حیوانات دریا خمس تعلق می‌گیرد؟
پاسخ : ماهى و حيوانات ديگرى را كه از دريا مى‏گيرند خمس ندارد، ولى جزء درآمد كسب حساب می‌شود كه اگر در آخر سال چيزى از آن يا قيمت آن اضافه بماند خمس دارد.

خمس حق التبلیغ روحانیون و صله مداحان

پرسش : آیا حق التبلیغ روحانیون و پول وصله‌ای که به مداحان داده می‌شود خمس دارد؟
پاسخ : هر دو خمس دارد.

خمس حقوق و پاداش بازنشستگى

پرسش : آیا به حقوق بازنشستگی و پاداش آن خمس تعلّق می‌گیرد؟
پاسخ : حقوق بازنشستگى و يا مبلغى كه به‌عنوان بازخريد كار داده می‌شود جزء درآمد همان سال محسوب مى‏گردد و اگر چيزى تا آخر سال از آن باقى نماند خمس ندارد، امّا اگر اضافه بماند خمس دارد.

خمس پولی که نزد فروشنده بابت تحویل جنس باقی‌مانده

پرسش : اگر فروشنده پولی را بگیرد تا چند ماه دیگر به مشتری میوه بدهد اما میوه‌ها نزد فروشنده خراب بشود و بعد از گذشت چند ماه از موعد تحویل میوه به مشتری نتواند آن‌ها را تحویل بدهد، آیا به آن پول‌هایی که در دست فروشنده است خمس تعلق می‌گیرد؟
پاسخ : هرگاه سال بر آن گذشته باشد خمس به آن‌ها تعلق می‌گیرد.

خمس حقّ التّولیه متولی

پرسش : آیا به حقّ التّولیه متولی که در آخر سال بابت انجام امور تولیتی به او پرداخت می‌شود خمس تعلق می‌گیرد؟
پاسخ : حقّ التّولیه خمس دارد.

تعلق خمس به انفال

پرسش : آیا انفال مثل زمین موات احیاشده و ... خمس دارد؟
پاسخ : هرگونه درآمدی که انسان از هر طریق مشروعی به دست آورد خمس دارد.
تعداد صفحات : 4